Người Nhật đã bán xăng thì DN Việt Nam hãy cạnh tranh thật sự

Ngày đăng: 12/10/2017

29 đầu mối nhập khẩu, buôn bán xăng dầu, thoạt nghe tưởng đã diễn ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt, nhưng không, giá do Nhà nước quyết định và cạnh tranh chỉ là sự nửa vời. Nhưng người Nhật đã đến bán rẻ hơn và chính xác hơn...

 

Cạnh tranh trên thị trường xăng dầu hiện nay thoạt nhìn có vẻ khốc liệt, nhưng thật sự chỉ diễn ra ở các doanh nghiệp (DN) đầu mối đua nhau tăng chiết khấu để giành thị phần thông qua mở hệ thống đại lý, còn người dùng chẳng được lợi gì.

Ông Hiroaki Honjo, tổng giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Idemitsu Q8, cúi chào khách mỗi khi khách đến đổ xăng và ra về - Ảnh: TRẦN CÔNG ĐẠT

Có nghịch lý đó là vì Nhà nước vẫn quản lý giá, dùng giá cơ sở để quyết định giá bán lẻ trên thị trường. Khi doanh nghiệp càng dồn chiết khấu hoa hồng cho đại lý thì càng ít có khả năng giảm giá bán lẻ cho người dùng cuối cùng.

Cạnh tranh nửa vời

Xăng RON 92 đã được điều chỉnh ở mức 17.999 đồng/lít và dầu diesel là 14.588 đồng/lít theo thông báo của liên bộ Tài chính - Công thương đưa ra trong kỳ điều chỉnh gần đây nhất vào ngày 5-10.

Đây được xem là mức giá cơ sở mà cơ quan quản lý nhà nước đưa ra, yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh, bán lẻ xăng dầu điều chỉnh không được vượt quá mức giá này. 

Hiện các doanh nghiệp đang bán xăng RON 92 với mức giá gần như đồng nhất là 17.990 đồng/lít, thấp hơn giá cơ sở...9 đồng.

Theo đại diện của Bộ Công thương, mức giá này được đưa ra để yêu cầu doanh nghiệp khi điều chỉnh không được vượt quá mức quy định. Mục tiêu là nhằm đảm bảo giá xăng dầu được kiểm soát, tránh tăng quá cao. 

Đặc biệt, doanh nghiệp có thể điều chỉnh giá xăng dầu thấp hơn so với mức giá cơ sở được cơ quan quản lý công bố.

Quy định là vậy, song trên thực tế cứ mỗi lần công bố giá cơ sở, hầu hết các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đều điều chỉnh tăng/giảm ở mức tối đa như công bố. 

Điều đó có nghĩa dù giá xăng dầu tăng hay giảm thì hầu như không có ai giảm thêm giá bán lẻ so với mức giá mà cơ quan quản lý đã công bố.

Dưới góc độ quản lý nhà nước, một chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong ngành xăng dầu kiến nghị Nhà nước cần phải bỏ giá cơ sở mà giao toàn bộ quyền này cho doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu và nhà bán lẻ toàn quyền quyết định giá bán của mình. Nếu Nhà nước cứ quản lý bằng giá cơ sở thì "chẳng doanh nghiệp nào dại gì mà giảm giá dù có điều kiện".

Ông Phan Thế Ruệ - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam - nhiều lần nói rằng thị trường xăng dầu chưa cạnh tranh đúng theo bản chất kinh tế thị trường. 

Lẽ ra, theo ông Ruệ, doanh nghiệp phải cạnh tranh bằng giá và chất lượng để người tiêu dùng cuối cùng được hưởng lợi. 

Tuy nhiên, do Nhà nước vẫn dùng giá cơ sở để quyết định giá bán lẻ, nên cuộc cạnh tranh trên thị trường xăng dầu hiện nay chủ yếu tập trung ở khâu bán buôn, tức là các doanh nghiệp chạy đua giành giật thị phần, tăng chiết khấu cho đại lý để mở rộng sở hữu các điểm phân phối bán lẻ.

Lãnh đạo một chi nhánh trực thuộc doanh nghiệp đầu mối xăng dầu cho biết hiện nay nhiều doanh nghiệp liên tục tăng chiết khấu, tăng chi hoa hồng để giành giật các đại lý, cửa hàng bán lẻ và cả chi hoa hồng, chiết khấu cao để giành giật, lôi kéo các khách hàng lớn.

Tăng chiết khấu để giành đại lý, thị phần dẫn tới chi phí kinh doanh của doanh nghiệp xăng dầu tăng lên, không còn khả năng giảm giá ở khâu bán lẻ cho người tiêu dùng cuối cùng. 

Chưa kể, quy định hiện hành cũng không yêu cầu doanh nghiệp phải giảm giá bán thấp hơn so với giá cơ sở, nên họ cũng không... tội gì giảm giá. Đó là nguyên nhân làm cho ở mỗi kỳ điều chỉnh các doanh nghiệp đều đưa ra mức giá sát với giá cơ sở được công bố.

Mỗi khi có ôtô vào đổ xăng tại cây xăng Idemitsu Q8, nhân viên sẽ hỏi khách có nhu cầu lau kính và gương xe không, nếu khách có nhu cầu thì nhân viên sẽ thực hiện - Ảnh: TRẦN CÔNG ĐẠT

Để doanh nghiệp tự quyết giá bán

Ông Nguyễn Văn Tiu, tổng giám đốc Công ty xăng dầu Tự Lực 1 (Hà Nội), đánh giá hiện nay thị trường có cạnh tranh mà không cạnh tranh, do cơ chế quản lý nhà nước can thiệp quá sâu.

Mặt khác, các ý kiến còn cho rằng: cần phải bỏ cả lợi nhuận định mức 300 đồng/lít khi hiện nay thị trường có tới 29 đầu mối nhập khẩu và có cả doanh nghiệp FDI tham gia kinh doanh. Khi không còn lợi nhuận định mức thì Nhà nước cũng phải xóa bỏ quỹ bình ổn giá xăng dầu. 

"Doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu mua được giá thấp thì bán giá cạnh tranh và ngược lại. Hãy để thị trường tự quyết định việc này. Như vậy, mặt hàng xăng dầu hoàn toàn theo thị trường. Không có chuyện Nhà nước can thiệp vào thị trường xăng dầu nữa mà cần phải thả giá như Hàn Quốc, Campuchia, Lào... đã làm lâu nay. Cần phải tiến tới việc này càng sớm càng tốt. Cần phải trả lại cơ hội để các doanh nghiệp tính toán đảm bảo kinh doanh có hiệu quả nhất. Khi đó thị trường mới có cạnh tranh thực sự và người tiêu dùng mới không bị thua thiệt" - ông Tiu nhấn mạnh. 

Bên cạnh đó, theo đề xuất của ông Tiu, cần phải giảm tần suất điều chỉnh giá xăng dầu xuống 10 ngày thay vì 15 ngày như hiện nay. Khi đó, giá xăng dầu trong nước sẽ bám sát với giá thị trường thế giới. 

Còn như hiện nay tần suất điều chỉnh quá dài, khiến người dân bức xúc, không đồng tình mỗi khi giá xăng dầu tăng. Vì thực tế, nhiều chu kỳ có diễn biến giá từ ngày 1 đến ngày 12 thì tăng và từ ngày 13 đến ngày 15 thì giá thế giới lại giảm. 

Người dân nhiều khi không thể có đủ thông tin về giá của cả chu kỳ, chỉ thấy giá thế giới đang giảm mà giá trong nước lại tăng nên họ bức xúc cũng là dễ hiểu.

Quan điểm bỏ giá cơ sở cũng được Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đồng tình, đặc biệt đặt trong bối cảnh có sự tham gia của doanh nghiệp FDI và thị trường cần một sân chơi mới để cạnh tranh sòng phẳng hơn. 

Ông Phan Thế Ruệ cũng cho rằng chỉ khi nào doanh nghiệp được quyết định giá bán lẻ xăng dầu thì mới tạo ra một cuộc cạnh tranh quyết liệt thực sự trên thị trường. Tuy nhiên, cần thận trọng trong việc "mở toang cửa" thị trường xăng dầu, bởi nếu đây là mặt hàng chiến lược thì Nhà nước phải giữ thị trường.

Bức tranh kinh doanh xăng dầu và thị phần xăng dầu - Đồ họa: TẤN ĐẠT

Các nhân viên của trạm xăng Idemitsu Q8 luôn cúi chào mỗi khi khách đến và đi - Ảnh: TRẦN CÔNG ĐẠT

Chính xác đến 0,01 lít

Mở cửa hàng đầu tiên bán xăng chính xác đến 0,01 lít, Idemitsu Q8 từ Nhật Bản đánh dấu chấm trên một hành trình vẽ lại bản đồ xăng dầu và những đại gia như Petrolimex với 2.700 cửa hàng vị trí đẹp thì cũng phải dè chừng.

Theo cam kết với Tổ chức Thương mại thế giới, Việt Nam chưa mở cửa cho doanh nghiệp nước ngoài lập hệ thống bán lẻ xăng dầu. 

Nhưng do đầu tư làm nhà máy lọc dầu trong nước, Idemitsu xuất hiện với nhiều tiện ích và.... xem thêm>>>

Cung cách dịch vụ "thượng đế"

Khác với cung cách dịch vụ của các trạm xăng ở Việt Nam, trạm xăng Nhật Bản Idemitsu Q8 (IQ8) cam kết chính xác 0,01 lít, đội ngũ nhân viên được đào tạo “chuẩn Nhật”. xem thêm>>>

TH Tuấn Anh

Sàn ô tô Việt Nam

  • Tags
Bình luận facebook